Pareltje van de maand november 2026 De Braam deel 2

In de vorige Parel van de Maand hebben we al veel over De Braam verteld. Maar hij beslaat zo’n groot deel van ons Heempark (en onze werkzaamheden!), er is nog wel Parel mee te vullen. Nu nog wat verdere informatie.
Bramen hebben ook ecologische waarde: braamstruwelen kunnen dankzij hun stekelige aard een goed schuil- en leefgebied vormen voor vele dieren. Zo maakt de boomkikker graag gebruik van struwelen in de buurt van plasjes, ook in ons park. Vogels kunnen nestelen in de dichte structuren. Maar die dichte structuren proberen wij, vanwege het woekerende karakter van de braam, te beperken. We bestrijden verbraming: jazeker, de braam kan snel grote oppervlakten bedekken en hiermee andere soorten verdringen.
Er valt nog veel meer over de braam te zeggen. Zo is de rubus een waardplant voor nachtvlinders en er is een heuse botanische vakwetenschap die zich specifiek bezighoudt met het geslacht braam: de batologie.
Maar voor iedereen geldt: niet aankomen met de blote hand!!! Alleen verwijderen/weghalen met speciale DIKKE handschoenen: de stekels (NEE, het zijn geen doornen) zijn SCHERP, heel scherp! In het dagelijks spraakgebruik worden de termen doornen en stekels overigens vaak door elkaar gehaald. Biologisch is er een duidelijk verschil.Stekels (zoals bij bramen en bijv. de roos) zijn uitgroeiingen van de opperhuid, ze zijn niet verbonden met het vaatsysteem van de plant. Doornen daarentegen zijn scherpe uitstekende delen, die op de plaats van een blad of stengel staan en dus wel met het vaatsysteem van de stengel zijn verbonden, zoals bijv. bij een meidoorn. Doornroosje uit het sprookje is dus feitelijk fout: het moet eigenlijk Stekelroosje zijn!!
Ja, er staat veel moois op ons kleine waardevolle stukje Heempark, maar die braam moeten we blijven bedwingen! De paden moeten begaanbaar blijven, diversiteit is belangrijk. Leve het schiereilandje in de Zuiderplas!
Pareltje van de maand oktober 2026 De Braam deel 1

Waarom een Pareltje van de Maand in twee delen? Omdat de Braam een behoorlijk deel van het grondoppervlak van het Heempark beslaat en wij als vrijwilligers er - relatief gezien - veel tijd aan besteden.
De Braam: een groene parel?
Groen zijn ze wel, maar parels? Als je deze “parel” zijn gang laat gaan, overwoekert hij binnen de kortste keren het hele Heempark. We hebben het hier niet over een “invasieve exoot”, nee dit is de braam. Rubus is de officiële botanische naam van dit plantengeslacht uit de rozenfamilie. En ja, de braam is zeer aanwezig in ons mooie Heempark.
Volgens Wikipedia komen er in Nederland en België meer dan 200 soorten voor, in ons park hebben we er naar schatting een stuk of vijf, waaronder de Rubus vestitus en het Subgenus (ondersoort) Anoplobatus Focke.
Oké, iedereen kent ze wel, die bramen.
Ze vormen lange stekelige stengels die- afhankelijk van de soort - recht omhoog gaan of boogvormig terugbuigen naar de grond. Die laatste kunnen vervolgens weer wortelen en zo grote oppervlakten bedekken. De stengels kunnen verhouten, maar sterven dan na twee of drie jaar af. Dan zie je lichtbruine, scherpe, soort van takken op de grond. De braam behoort dus tot een aparte groep tussen de kruidachtige vaste planten en de houtige struiken. We zien ze hier bloeien van eind mei tot september. Hun bloemen zijn roze tot wit. In de tweede helft van het jaar verschijnen dan de befaamde rode tot zwarte bessen. De vruchten hebben een zoete smaak, als ze rijp zijn. Ze zijn eetbaar en worden soms verwerkt in bijvoorbeeld jam. Je kunt van de bladeren van de braam blijkbaar ook kruidenthee trekken.
Wordt vervolgd!
Film: Met Henk en Cor naar het Heempark
Henk Vennix en Cor Haest verzorgen de rubriek "Met Henk en Cor naar hei en bos" i.s.m. RTV Rosmalen. Ze gaan naar de mooiste natuurgebieden in en rondom de gemeente 's-Hertogenbosch. Donderdag 18 juni 2026 werden deze opnamen door het IVN Den Bosch gemaakt in het Heempark.
Brabants Dagblad over Het Heempark

Tryntsje en Joop: vrijwilligers in het Bossche Heempark
Nieuwe beschoeiing
In opdracht van de gemeente 's-Hertogenbosch is er een nieuwe beschoeiing gerealiseerd deze zomer. Aan de zuidoostoever zijn doeken met schotten aangebracht. Deze moeten verdere afkalving van de oever voorkomen. Tevens moet hiermee de oevervegetatie worden vergroot. E.e.a. wordt veroorzaakt door het stijgende waterpeil van de Zuiderplas. In het kader van Natura 2000-doelstellingen en de regeling Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) is het de wens om het waterpeil in zowel het Bossche Broek als de Zuiderplas te verhogen met 0,40 m om tot een verbetering van de (gewenste) habitattypen te komen. Het huidige waterpeil in de Zuiderplas is 1,90 m +NAP.

Herfstgastentelling

In de herfst komen veel vogels naar onze tuinen om voedsel te zoeken:
Overwinteraars als de Kramsvogel maar ook ‘eigen’ broedvogels zoals de Winterkoning.
Van 12 november t/m 4 december brengen we in kaart welke herfstgasten de tuinen bezoeken en hoeveel. Tel je mee? Klik dan hier
Vleermuizentelling
In veel Nederlandse tuinen zijn regelmatig vliegende vleermuizen te zien. Dat kan je zelf ontdekken op 23 en 24 mei tijdens de tweede Nationale Voorjaars Vleermuistuintelling.
Tijdens dit weekend roept de Zoogdiervereniging iedereen op om waarnemingen van vleermuizen in de tuin door te geven. Met dit weekend wil de Zoogdiervereniging de aanwezigheid van vleermuizen in tuinen en de bebouwde omgeving onder de aandacht brengen en daarover zoveel mogelijk gegevens verzamelen. Waar zien deelnemers aan de tuintelling vleermuizen in hun tuin vliegen en welke soorten kunnen dat zijn? En waar zien deelnemers helemaal geen vleermuizen? Met genoeg tellingen kunnen we bijvoorbeeld een indicatie krijgen of er een verschil is in tuinen in stadskernen, buitenwijken en dorpen
Voor meer informatie: tuintelling.nl
Er is ook nog een zoekkaart te downloaden.
Pagina 1 van 3
